1 IOC consensus statement: dietary supplements and the high-performance athlete
W stanowisku Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (IOC) z 2018 roku przedstawiono przegląd dowodów dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa suplementacji azotanami w sporcie wyczynowym:
- Azotany (NO₃⁻) są suplementem powszechnie badanym pod kątem poprawy wydolności w wysiłkach submaksymalnych oraz krótkotrwałych, intensywnych i przerywanych.
- Mechanizm działania obejmuje zwiększenie biodostępności tlenku azotu (NO), który odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu mięśni szkieletowych.
- Suplementacja może prowadzić do poprawy funkcji włókien typu II, zwiększenia efektywności mitochondrialnej, obniżenia kosztu energetycznego skurczu oraz poprawy perfuzji mięśni.
- Efekty ergogeniczne obserwowane są zazwyczaj w ciągu 2–3 godzin po spożyciu dawki 5–9 mmol (310–560 mg NO₃⁻).
- Korzyści mogą być również uzyskiwane przy dłuższym stosowaniu (>3 dni), szczególnie u sportowców wytrenowanych, u których efekt może być mniej wyraźny po jednorazowym zastosowaniu.
- Suplementacja azotanami była związana z poprawą czasu do wyczerpania (o 4–25%) oraz wyników testów czasowych (<40 min) o 1–3%.
- Może również wspierać wydolność w sportach zespołowych i wysiłkach przerywanych (12–40 min) – poprawa o 3–5%.
- Brakuje jednoznacznych dowodów na skuteczność w zadaniach trwających <12 minut.
- Donoszono o sporadycznych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych; efekt powinien być wcześniej przetestowany podczas treningu.
- Nie wykazano dodatkowych korzyści przy wyższych dawkach (np. 16,8 mmol vs 8,4 mmol NO₃⁻).
Źródło: Maughan, Ronald J et al. “IOC consensus statement: dietary supplements and the high-performance athlete.” British journal of sports medicine vol. 52,7 (2018): 439-455. doi:10.1136/bjsports-2018-099027
